ބަލިމަޑުކަމުން ރައްކާތެރިވުމުގެ ސަރަހައްދީ މުހިންމު ބައްދަލުވުން ރާއްޖޭގައި ފަށައިފި: އަމާޒަކީ ސިއްހީ ރައްކާތެރިކަން ކަށަވަރުކުރުން

ދުނިޔެއަށް ކުރިމަތިވެދާނެ ބޮޑެތި ބަލިމަޑުކަންކަމަށް ދުރާލައި ތައްޔާރުވުމާއި ސަރަހައްދީ ސިއްހީ ރައްކާތެރިކަން ކަށަވަރުކުރުމަށްޓަކައި، ދުނިޔޭގެ ސިއްހަތު ޖަމްއިއްޔާ (ޑަބްލިއުއެޗްއޯ) ގެ މަތީ ފަންތީގެ ސަރަހައްދީ ރިވިއު ބައްދަލުވުން މާލޭގައި ފަށައިފިއެވެ.

2026 އޮކްޓޫބަރު 18 އިން 22 އަށް ކުރިއަށްދާ ”ރީޖަނަލް ރިވިއު ކޮމިޓީ މީޓިންގް އޮން ޕެންޑަމިކް ޕްރިޕެއާޑްނަސް އެންޑް ހެލްތު ސެކިއުރިޓީ“ ބައްދަލުވުން ފެށުމުގެ ރަސްމިއްޔާތު ޝަރަފުވެރިކޮށްދެއްވީ މިނިސްޓަރ އޮފް ހެލްތު، ފެމިލީ އެންޑް ވެލްފެއާ ޑރ. ގީލާ އަލީ އެވެ. ފަސް ދުވަހުގެ މުއްދަތަށް ކުރިއަށްދާ މި ބައްދަލުވުމުގައި ބައިނަލްއަގުވާމީ 42 މަންދޫބުންގެ އިތުރުން ސަރަހައްދީ ސިއްހީ ދާއިރާގެ އިސްވެރިންނާއި ފަންނީ މާހިރުން ބައިވެރިވެވަޑައިގަންނަވައެވެ.

މި ބައްދަލުވުމުގެ މައިގަނޑު އަމާޒަކީ ”ޕެންޑެމިކް އިންފްލުއެންޒާ ޕްރިޕެއާޑްނަސް“ (ޕީއައިޕީ) ފްރޭމްވޯކާއި، އަލަށް ފެންނަ ނުރައްކާތަކަށް ތައްޔާރުވުމަށް އެކުލަވާލާފައިވާ ”ޕްރެޓް“ (PRET) އިސްނެގުމުގެ ދަށުން ކުރެވެމުންދާ މަސައްކަތްތައް ވަޒަންކުރުމެވެ. މީގެ އިތުރުން ޑަބްލިއުއެޗްއޯ ޖީއައިއެސްއާރްއެސް (GISRS) ޔުނިޓީ ސްޓަޑީޒް ގައުމުތަކުގައި ތަންފީޒުވަމުންދާ މިންވަރު މުރާޖައާކުރުން ވެސް ހިމެނެއެވެ.

ރަސްމިއްޔާތުގައި ވާހަކަފުޅު ދައްކަވަމުން މިނިސްޓަރު ގީލާ ވަނީ، ސަރަހައްދީ އެއްބައިވަންތަކަން ދެމެހެއްޓުމާއި، ސިއްހީ ނިޒާމުތައް ހަރުދަނާކޮށް މޮނިޓަކުރުމުގެ މުހިންމުކަން ފާހަގަކުރައްވާފައެވެ. ވަކިން ހާއްސަކޮށް، ކުރިމަތިވެދާނެ ބަލިމަޑުކަމަކުން އަވަހަށް އަރައިގަތުމަށްޓަކައި ގިނަ ދާއިރާތައް އެކުލެވޭ ދުރުރާސްތާ ޕްލޭންތަކެއް ތަންފީޒުކުރުމަށް މިނިސްޓަރު ބާރުއެޅުއްވިއެވެ. ގީލާ އަކީ ޑަބްލިއުއެޗްއޯގެ ދެކުނު އިރުމަތީ އޭޝިއާ ސަރަހައްދު ތަމްސީލުކުރައްވާ ބައިނަލްއަގުވާމީ ”ޕެންޑެމިކް ފަންޑް“ ބޯޑުގެ މެންބަރެއް ވެސް މެއެވެ.

ރާއްޖެއަށް ލިބޭނެ މުހިންމު ފައިދާތައް

މި ބައްދަލުވުން ރާއްޖޭގައި ބޭއްވުމަކީ ގައުމީ ފެންވަރުގައާއި ބައިނަލްއަގުވާމީ މައިދާނުގައި ރާއްޖޭގެ ސިއްހީ ދާއިރާއަށް ލިބިގެންދާނެ ބޮޑު ކުރިއެރުމެކެވެ.

• ގައުމީ އޮނިގަނޑުތައް ހަރުދަނާވުން: ސަރަހައްދީ ރޯޑްމެޕް (2026-2031) އާ އެއްގޮތަށް ފަންނީ އޮނިގަނޑުތައް ބައްޓަންކުރުމުން، އިންފްލުއެންޒާ އަދި ނޭވާލާ ނިޒާމަށް ޖެހޭ ނުރައްކާތެރި ބަލިތައް (SARI/ILI) ދެނެގަތުމުގެ ގައުމީ ސިޔާސަތުތައް އިތުރަށް ހަރުދަނާވެގެންދާނެއެވެ.

• ބައިނަލްއަގުވާމީ އެހީތެރިކަން: ’ޕެންޑަމިކް ފަންޑް‘ ބޯޑުގައި ރާއްޖެ ތަމްސީލުކުރަމުންދާތީ، ރާއްޖެ ފަދަ ނާޒުކު ކުދި ޖަޒީރާ ގައުމުތަކަށް ބޭނުންވާ މާލީ އެހީތެރިކަމާއި ފަންނީ އެއްބާރުލުން ހޯދުމުގައި އިސްކަން ލިބިގެންދާނެއެވެ.

• ފަންނީ ގާބިލުކަން އިތުރުވުން: ޔޫކޭ ހެލްތު ސެކިއުރިޓީ އެޖެންސީ (UKHSA) އާއި ޑަބްލިއުއެޗްއޯގެ ތަޖުރިބާކާރުންނާއެކު މަސައްކަތްކުރުމުގެ ފުރުސަތު ފަހިވުމުން، ދިވެހި ސިއްހީ ހިދުމަތްތެރިންގެ ފެންވަރު މަތިވެ، ލެބޯޓްރީ ތަހުލީލުތަކާއި ކްލިނިކަލް ދިރާސާތައް އިތުރަށް ފުޅާވެގެންދާނެއެވެ.

މި ބައްދަލުވުމަކީ ފާއިތުވި ބަލިމަޑުކަންކަމުން ލިބުނު ފިލާވަޅުތަކުގެ އަލީގައި، ދެކުނު އިރުމަތީ އޭޝިއާ ސަރަހައްދުގެ އާންމު ސިއްހަތު ރައްކާތެރިކުރުމަށް އެޅޭ ވަރުގަދަ ބިންގަލެކެވެ.ދުނިޔެއަށް ކުރިމަތިވެދާނެ ބޮޑެތި ބަލިމަޑުކަންކަމަށް ދުރާލައި ތައްޔާރުވުމާއި ސަރަހައްދީ ސިއްހީ ރައްކާތެރިކަން ކަށަވަރުކުރުމަށްޓަކައި، ދުނިޔޭގެ ސިއްހަތު ޖަމްއިއްޔާ (ޑަބްލިއުއެޗްއޯ) ގެ މަތީ ފަންތީގެ ސަރަހައްދީ ރިވިއު ބައްދަލުވުން މާލޭގައި ފަށައިފިއެވެ.

2026 އޮކްޓޫބަރު 18 އިން 22 އަށް ކުރިއަށްދާ ”ރީޖަނަލް ރިވިއު ކޮމިޓީ މީޓިންގް އޮން ޕެންޑަމިކް ޕްރިޕެއާޑްނަސް އެންޑް ހެލްތު ސެކިއުރިޓީ“ ބައްދަލުވުން ފެށުމުގެ ރަސްމިއްޔާތު ޝަރަފުވެރިކޮށްދެއްވީ މިނިސްޓަރ އޮފް ހެލްތު، ފެމިލީ އެންޑް ވެލްފެއާ ޑރ. ގީލާ އަލީ އެވެ. ފަސް ދުވަހުގެ މުއްދަތަށް ކުރިއަށްދާ މި ބައްދަލުވުމުގައި ބައިނަލްއަގުވާމީ 42 މަންދޫބުންގެ އިތުރުން ސަރަހައްދީ ސިއްހީ ދާއިރާގެ އިސްވެރިންނާއި ފަންނީ މާހިރުން ބައިވެރިވެވަޑައިގަންނަވައެވެ.

މި ބައްދަލުވުމުގެ މައިގަނޑު އަމާޒަކީ ”ޕެންޑެމިކް އިންފްލުއެންޒާ ޕްރިޕެއާޑްނަސް“ (ޕީއައިޕީ) ފްރޭމްވޯކާއި، އަލަށް ފެންނަ ނުރައްކާތަކަށް ތައްޔާރުވުމަށް އެކުލަވާލާފައިވާ ”ޕްރެޓް“ (PRET) އިސްނެގުމުގެ ދަށުން ކުރެވެމުންދާ މަސައްކަތްތައް ވަޒަންކުރުމެވެ. މީގެ އިތުރުން ޑަބްލިއުއެޗްއޯ ޖީއައިއެސްއާރްއެސް (GISRS) ޔުނިޓީ ސްޓަޑީޒް ގައުމުތަކުގައި ތަންފީޒުވަމުންދާ މިންވަރު މުރާޖައާކުރުން ވެސް ހިމެނެއެވެ.

ރަސްމިއްޔާތުގައި ވާހަކަފުޅު ދައްކަވަމުން މިނިސްޓަރު ގީލާ ވަނީ، ސަރަހައްދީ އެއްބައިވަންތަކަން ދެމެހެއްޓުމާއި، ސިއްހީ ނިޒާމުތައް ހަރުދަނާކޮށް މޮނިޓަކުރުމުގެ މުހިންމުކަން ފާހަގަކުރައްވާފައެވެ. ވަކިން ހާއްސަކޮށް، ކުރިމަތިވެދާނެ ބަލިމަޑުކަމަކުން އަވަހަށް އަރައިގަތުމަށްޓަކައި ގިނަ ދާއިރާތައް އެކުލެވޭ ދުރުރާސްތާ ޕްލޭންތަކެއް ތަންފީޒުކުރުމަށް މިނިސްޓަރު ބާރުއެޅުއްވިއެވެ. ގީލާ އަކީ ޑަބްލިއުއެޗްއޯގެ ދެކުނު އިރުމަތީ އޭޝިއާ ސަރަހައްދު ތަމްސީލުކުރައްވާ ބައިނަލްއަގުވާމީ ”ޕެންޑެމިކް ފަންޑް“ ބޯޑުގެ މެންބަރެއް ވެސް މެއެވެ.

ރާއްޖެއަށް ލިބޭނެ މުހިންމު ފައިދާތައް

މި ބައްދަލުވުން ރާއްޖޭގައި ބޭއްވުމަކީ ގައުމީ ފެންވަރުގައާއި ބައިނަލްއަގުވާމީ މައިދާނުގައި ރާއްޖޭގެ ސިއްހީ ދާއިރާއަށް ލިބިގެންދާނެ ބޮޑު ކުރިއެރުމެކެވެ.

• ގައުމީ އޮނިގަނޑުތައް ހަރުދަނާވުން: ސަރަހައްދީ ރޯޑްމެޕް (2026-2031) އާ އެއްގޮތަށް ފަންނީ އޮނިގަނޑުތައް ބައްޓަންކުރުމުން، އިންފްލުއެންޒާ އަދި ނޭވާލާ ނިޒާމަށް ޖެހޭ ނުރައްކާތެރި ބަލިތައް (SARI/ILI) ދެނެގަތުމުގެ ގައުމީ ސިޔާސަތުތައް އިތުރަށް ހަރުދަނާވެގެންދާނެއެވެ.

• ބައިނަލްއަގުވާމީ އެހީތެރިކަން: ’ޕެންޑަމިކް ފަންޑް‘ ބޯޑުގައި ރާއްޖެ ތަމްސީލުކުރަމުންދާތީ، ރާއްޖެ ފަދަ ނާޒުކު ކުދި ޖަޒީރާ ގައުމުތަކަށް ބޭނުންވާ މާލީ އެހީތެރިކަމާއި ފަންނީ އެއްބާރުލުން ހޯދުމުގައި އިސްކަން ލިބިގެންދާނެއެވެ.

• ފަންނީ ގާބިލުކަން އިތުރުވުން: ޔޫކޭ ހެލްތު ސެކިއުރިޓީ އެޖެންސީ (UKHSA) އާއި ޑަބްލިއުއެޗްއޯގެ ތަޖުރިބާކާރުންނާއެކު މަސައްކަތްކުރުމުގެ ފުރުސަތު ފަހިވުމުން، ދިވެހި ސިއްހީ ހިދުމަތްތެރިންގެ ފެންވަރު މަތިވެ، ލެބޯޓްރީ ތަހުލީލުތަކާއި ކްލިނިކަލް ދިރާސާތައް އިތުރަށް ފުޅާވެގެންދާނެއެވެ.

މި ބައްދަލުވުމަކީ ފާއިތުވި ބަލިމަޑުކަންކަމުން ލިބުނު ފިލާވަޅުތަކުގެ އަލީގައި، ދެކުނު އިރުމަތީ އޭޝިއާ ސަރަހައްދުގެ އާންމު ސިއްހަތު ރައްކާތެރިކުރުމަށް އެޅޭ ވަރުގަދަ ބިންގަލެކެވެ.

.